Nieuwsgierige Aagjes

Dinsdagmiddag 13 juni 2017, schoolbezoek

De wieken draaien voor de prins, zonder de zeilen, alleen op de windborden met ongeveer 30 endjes, de wind is NW, kracht 3 (6m/s). Witte wolkjes en steeds meer blauw, alleen ruiken we de Sonac zo nu en dan, maar daar zijn we wel aan gewend. Het is goed toeven op de stelling door de molenaars Willem en Jan.

We hebben een groepsafspraak, gemaakt met een stagiaire van basisschool ”It Bynt” uit Sumar. Vroeg in de middag zien we ze vanaf de stelling al komen, 23 leerlingen van groep 5&6, hun juf, de stagiaire en 5 mede Pabo studenten van de Stenden Hogeschool uit Leeuwarden.

Vandaag gaat iedere studente (er zijn geen aankomende meesters gesignaleerd) met haar groepje leerlingen de molen verkennen. En ieder groepje gaat een aantal door ons opgestelde multiple choice vragen over korenmolen De Hoop, molens en molenaars beantwoorden.

Na een korte inleiding met wat algemene vragen aan de leerlingen over molens en molenaars, en een instructie over het beklimmen en afdalen van trappen komen de groepen een voor een in beweging om vier zolders en de stelling te ontdekken.

Onze gasten hebben geen toegang tot de smeer- of kapzolder, maar daar is alle begrip voor wanneer ze op de steenzolder het grote spoorwiel stilletjes zijn rondjes zien draaien.De groepjes vinden plekken in de molen om de vragen door te nemen zoals “welke molen hoort in dit rijtje niet thuis, -zaagmolen, -wipmolen, -droogmolen, -korenmolen”. Ze zitten bijvoorbeeld in het zonnetje op de stelling. Soms wordt er gestemd over het juiste antwoord, democratie in de dop.

Na een uurtje is iedereen weer op de begane grond, er klinkt applaus voor de molenaars, leuk. Eerst nog wat groepsfoto’s maken en dan gaan ze weer op pad, iedereen voorzien van een pondje pannenkoekenmeel, om thuis nog eens na te genieten van een middagje molen. Eet smakelijk.

Ze willen aandacht

Ze willen aandacht, de sponsoren op bijgaande afbeelding. Die aandacht krijgen ze van ons en van onze websitebezoekers. Kijk maar!

Maar, ze willen geen aandacht voor zichzelf. Hoewel, misschien toch wel een heel klein beetje.

Nee, ze willen aandacht voor Tytsjerksteradiel. Ze willen aandacht voor unieke en persoonlijke verhalen vertelt door inwoners uit de 17 dorpen. Je hoeft niet te lezen, gewoon luisteren, audio dus. Verhalen over heden, over verleden en over de toekomst. Maatschappelijke, sociale, culturele en ecologische verhalen, vertelt door onder andere kinderen, ouderen, boeren, museumdirecteuren en een enkele molenaar. Ze willen aandacht voor de Memory Route Tytsjerksteradiel.

Waar vind je die Memory Route T-diel?  Er zijn drie opties.

De eerste optie: Smartphone gebruikers krijgen gratis toegang tot de audiotour door middel van een paar eenvoudige stappen:

  1. Download gratis de app izi.TRAVEL op je smartphone
  2. Open de app(licatie) izi.TRAVEL
  3. Tik in de zoekbalk Tytsjerk, dan verschijnt de keuze voor de gids “Memory Route Tytsjerksteradiel” en ook voor “Vijversburg”. De keuze is aan jou.
  4. Je krijgt dan twee knoppen “DOORGAAN” of “VOORVERTONING”. Gewoon proberen. Er staan momenteel 62 verhalenvertellers voor je klaar om jou iets te vertellen. Zo ook molenaar Jan, verhaalnummer 11.
  5. En heb je alle verhalen van T-diel gehoord, dan valt er nog veel meer te (ver)halen binnen izi.TRAVEL, wereldwijde informatie.

De tweede optie: surf in je browser naar de memoryroute, daar kun je de verhalen ook beluisteren.

Tenslotte de derde optie: als facebook gebruiker kun je ook naar memoryroutefriesland .

Veel plezier ermee.

 

Brandweeroefening en Nationale Molendag

Brandweeroefening

Vorige week was dus die brandweeroefening, scroll naar beneden voor meer informatie. Brandweerfotograaf Tjibbe de Boer heeft inmiddels voor de liefhebbers zijn foto’s gepubliceerd op 112-brandweer.com (Burgum). Die foto’s worden bij de brandweer gebruikt voor instructiedoeleinden. Voor een fotoverslag klik hier.

Nationale Molendag

Komende zaterdag is het weer molendag. U kunt een kijkje in onze molen nemen en uw vragen en opmerkingen kwijt bij de aanwezige molenaars. Misschien wilt u meer weten over de opleiding tot vrijwillig molenaar? Wij zijn aangesloten bij het Gilde van Vrijwillige Molenaars. Meer informatie vind u elders op de site.

Voor kinderen ligt er een kleurboekje klaar. Voor de veiligheid van kinderen is het wenselijk dat zij in en om de molen, ook op de stelling, begeleid worden door een volwassene. Hoe jammer het ook lijkt, erg jonge en kleine kinderen (onder de 5 à 6 jaar) zien we liever niet op de molen, de trappen zijn niet geschikt voor hen. De primaire verantwoordelijkheid ligt bij de begeleiders van die kinderen.

De molen is geopend van ca. 9:30 tot 16:00 uur. Ook de winkel is natuurlijk open voor aanschaf en advies over diverse meelproducten.

Hoewel het ook op zondag nog molendag is, is onze molen dan gesloten. U kunt dan, net als wij, een kijkje gaan nemen bij andere molens in heel Nederland. Voor nadere informatie ga naar de molenswebsite.

Molen in beeld

Een foto in het Friesch Dagblad op 2 mei j.l, dat meldde mij Froukje Bouma van Dorpsbelang Sumar en ook mijn buurvrouw Johanna, die kwam me de foto vandaag overhandigen. Bijgaand de gescande afbeelding, uitzicht richting molen met pony van Jan vd Vegt.

En dan was er nog die drone piloot, die kort geleden zijn rondje om de molen maakte. Ik ben op de hoogte van zijn naam, maar hij wenst graag anoniem te blijven, en dat respecteer ik. Bijgaand de link naar het filmpje. Veel kijkplezier.

Gelukkig, geen BRAND

Afgelopen dinsdagavond 2 mei sloeg molenaar Anne alarm. Er was brand in de werkplaats op de tweede graanzolder ontstaan en er miste een molenaar.

De brandweer was snel ter plekke. Als eerste concentreerde men zich op de brandhaard, wetende dat brand in een molen niet of nauwelijks te bedwingen is. Opgebouwd uit voornamelijk houten onderdelen, die door en door droog zijn na een droogtijd van minstens 150 jaar, de leeftijd van de molen, en afgedekt met riet, dat wil best branden.

Nadat Anne grondig uitgehoord was door de brandweercommandant over de situatie in de molen, de steile trappen en de vermoedelijke plek van de brandhaard gingen er een aantal brandweerlieden, gewapend met zuurstofflessen en voorzien van een brandslang de molen in. Op de tweede graanzolder stond al heel wat rook. Binnen korte tijd was men de mini brand meester. Gelukkig maar, want er was nog een molenaar spoorloos.

Na een speurtocht in de molen trof de brandweer de molenaar buitenkennis aan onder de wiekenas op de kapzolder. Je zult er maar liggen als molenaar of als gast van de molen, bedwelmd door de rook en/of met gebroken been. Hoe kom je ooit nog beneden?

Vastgesjord op een slachtofferplank werd de molenaar de steile trappen af gesjouwd. Gelukkig voor onze molenaar was hij slechts een pop. Een pop die vervolgens via de maalzolder op de stelling belandde, en van daaraf neergelaten werd op het molenerf. Dat is snel opgeschreven, maar zo’n actie vergt toch gauw een halfuur ploeteren op steile trappen.

Gelukkig was dit maar een oefening. Als vrijwillige molenaars zijn wij verantwoordelijk voor de veiligheid in de molen, de veiligheid voor ons zelf en voor onze gasten. Er wordt dus niet gerookt in en om de molen. Maar een ongeluk blijft niet denkbeeldig met steile trappen en met luiken her en der in de molen. En dan nog maar gezwegen over het gaande werk dat in beweging komt bij het draaien van de wieken.

De vrijwillige (en beroeps-) brandweer, in dit geval uit Burgum en werkzaam als onderdeel van de Brandweer Noordoost-Fryslân, is o.a. verantwoordelijk voor de bestrijding van brand en het voorkomen van uitbreiding van de brand naar belendende percelen. Maar ook voor hulpverlening aan slachtoffers bij brand, of bijvoorbeeld aan verkeersslachtoffers.

Wat de molen betreft, daar was men helder over. Bij een echte brand is de molen niet of nauwelijks te redden, of er moet een kostbare sprinklerinstallatie ingebouwd worden. De brandbestrijding komt bij een molenbrand altijd op de eerste plaats en meestal zonder dat men de molen ingaat, want een molen trekt als een schoorsteen. Daarna richt men zich op de mensen die zich misschien nog in de molen bevinden.

Het is natuurlijk van belang dat je min-of-meer blindelings de weg weet in de molen, dat je weet waar mogelijke uitgangen zich bevinden, dan maak je misschien een kans bij brand in een molen. In huis of bedrijf / hotel is het goed om je voor te bereiden op een eventuele calamiteit als brand: “Wees voorbereid: Maak een vluchtplan!” staat er niet voor niets afgebeeld aan de buitenzijde van brandweerwagen.

Gelukkig, het was dus geen echte brand, maar een echte brandweeroefening. En kennisoverdracht aan de molenaars, zodat we qua veiligheid in de molen de puntjes op de i kunnen zetten.

Namens alle molenaars bedank ik de Brandweer van Burgum voor de leerzame avond.

Voor je nummer op moeten komen – 21

Militair paspoort KLu
Mei 1969, voor zijn nummer opgekomen

Tegenwoordig uit de mode, hoewel er regelmatig in de Tweede Kamer over gedebatteerd wordt: voor je nummer op moeten komen. Volgens de Dikke van Dale wordt met “voor zijn nummer op moeten komen” bedoeld dat je als militair in dienst moet, opkomen voor (toen nog) koningin en vaderland! In 1969 was ook ik voor anderhalf jaar het haasje. Mijn oude militaire paspoort bevat foto inclusief nummer, geportretteerd bij de Koninklijke Luchtmacht.

U begrijpt dat er binnen de huidige generatie molenaars heel wat voormalige dienstplichtige en beroepsmatige militairen rondlopen. Dat levert uiteraard regelmatig de nodige sterke verhalen op. De gemiddelde leeftijd van de molenaars op De Hoop was per ultimo 2016 overigens 66 jaar.

Een geheel ander nummer betreft het “huisnummer” van de molen aan het Mounepaed in Sumar. Er zijn instanties zoals nutsbedrijven, die vooral facturen naar de molen sturen, en andere bedrijven die refereren aan de molen. En dan verbaast het je dat er diverse nummers in omloop zijn, onder andere 1, 3, 4, 7 en 21. Ook internetsites bezigen weer verschillende nummers, of laten het nummer achterwege. Uit navraag bij de Gemeente T-diel bleek dat de molen officieel geen huisnummer had, er stond geen nummer in de basisadministratie. Het werd de hoogste tijd om voor het nummer van de molen op te komen.

Mounepaed 21

B&W van T-diel besloten per 6 maart 2017 tot het toekennen van nummeraanduiding Mounepaed 21 Sumar, en dat de vastgestelde nummeraanduiding wordt aangebracht overeenkomstig de bij het besluit gevoegde voorwaarden. Aldus geschiedde met een authentiek geëmailleerd bordje.

Zo’n nummer is tevens een geheugensteuntje voor ons, want het nummer geeft toevallig ook de lengte aan van de roedes die door de kop van onze wiekenas zijn gestoken, 21 meter aan één stuk. Bij rondleidingen wordt er regelmatig naar gevraagd: “hoelang is nu zo’n wiek tot aan de wiekenas”, 10,5 meter dus.

BG, wederom wit geschilderd

Overigens kunnen we weer wat gemakkelijker de molen laten zien, want de restauratie-werkzaamheden door bouwbedrijf Swart zijn op wat kleine details na klaar en het schilderwerk is inmiddels afgerond. De molen ziet er weer prachtig uit. Ook de binnenmuur op de begane grond heeft schildersbedrijf Wits even meegenomen, die is dus weer wit.

Alle bouwmaterialen en verfpotten zijn weer verdwenen, u kunt de molen weer wat eenvoudiger betreden. De meidoornhaag om de molen is inmiddels geplant. Het erf is echter nog niet geëgaliseerd, daar stort de Gemeente zich binnenkort op. Voorlopig houden we het molenerf afgesloten voor het parkeren van auto’s. Zaterdagse gasten en winkelbezoekers zullen hun auto langs het Mounepaed moeten parkeren.

A.J. Postmus Transport, Carpe Diem

 

Wij verzoeken u dringend NIET op het privéterrein van Transportbedrijf Postmus te parkeren.